![]() |
Trzynawowa bryła kościoła ma kształt bazylikowy z nieco
niższym prezbiterium w kształcie nieregularnego wielokąta. Oś nawy środkowej
jest wyraźnie skrzywiona w stosunku do osi prezbiterium. Gotycki charakter
wnętrza podkreślają gwiaździste sklepienia i ceglane gurty ostrołukowych
okien i arkad. Wewnątrz znajdują się dwie osiemnasto wieczne kaplice: Zwiastowawania
Najświętrzej Marii Panny i Świętej Barbary przebudowane w połowie XVIII
wieku przez fundację Głębockiego.
Jest też tablica poświęcona pamięci żołnierzy Powstania Warszawskiego 1944 walczących
w tym rejonie.
Oryginalne kute w metalu drzwi wejściowe ufundował Cech Rzemiosł Włókienniczych
miasta stołecznego Warszawy.
Stosunkowo przysadzista bryła oraz masywna oskarpowana wieża z czerwonej
cegły są typowymi cechami gotyku mazowieckiego. Sama dzwonnica pochodząca
z XVI wieku zachowała sporo elementów autentyczności. Po zniszczeniach
ostatniej wojny zrekonstruowana została jedynie jej górna część. Dzwonnica
ta, wzniesiona na planie prostokąta, ma na parterze wysokie otwarte przejście.
Linie podziału jej czterech kondygnacji wyznaczają okna i gotyckie bielone
blendy, stanowiące elementy dekoracyjne. Wieńczy je dwuspadowy dach ujęty
między dwa szczyty ozdobione płytkimi wnękami, cztery strony dzwonnicy
zdobił w przeszłości zegar.
Na przykościelnym cmentarzu znajduje się figura Matki Bożej z Dzieciątkiem
z 1870 roku a obok płyta nagrobna z prochami nieznanych osób, których szczątki
zebrano z terenu przykościelnego.
Tuż obok stoi kamienna sylwetka twórcy Wolmularstwa Narodowego, Waleriana
Łukasińskiego (1786-1868), ufundowana i wykuta w piaskowcu przez
artystę plastyka Andrzeja Kastena, ustawiona tu w 1987 roku.
Natomiast przy wejściu na teren kościelny widzimy kamienny monolit
przypominający zbrodnie dokonaną przez hitlerowców na ludności cywilnej
29 sierpnia 1944 roku.
Starsi tworzą KOŚCIÓŁ DOMOWY. Skupia on kilkadziesiąt małżeństw o różnym stażu i rozmaitych doświadczeniach. Pomagają sobie one wzajemnie w wypełnianiu pięknego ale i trudnego powołania do życia w małżeństwie i rodzinie.
Kontakt w niedzielę po Mszy świętej o godzinie 9.30.

![]() |
Figura Matki Boże Łaskawej |
![]() |
Walerian Łukasiński (1786-1868)
Major 4 pp księstwa warszawskiego współzałożyciel Narodowego Towarzystwa Patriotycznego, carski więzień stanu 1822-1868, więziony w twierdzach Zamościa i Szlisenburga, do 1822 mieszkał przy ulicy Przyrynek 4. Sto razy orężem Polaki mogą być zmuszeni do posłuszeństwa i sto razy powstawszy walczyć będą z powiększonym zapałem za swoją niepodległość dopóki nie zostaną wolnymi. -- Walerian Łukasiński |
![]() |
Tablica Nagrobna
Tablica wmurowana w ścianę kościoła pochodzi ze zlikwidowanego cmentarza przykościelnego |
![]() Ciemnica 2003 |
![]() Ciemnica 2004 |
![]() Ciemnica 2005 |
![]() Ciemnica 2006 |
![]() Ciemnica 2007 |
![]() Ciemnica 2008 |
![]() Ciemnica 2009 |
![]() Ciemnica 2010 |
![]() Grób 1960 |
![]() Grób 1999 |
![]() Grób 2003 |
![]() Grób 2004 |
![]() Grób 2005 |
![]() Grób 2006 |
![]() Grób 2007 |
![]() Grób 2008 |
![]() Grób 2009 |
![]() Grób 2010 |
Żłóbek 2000 |
Żłóbek 2003 |
![]() Żłóbek 2004 |
![]() Żłóbek 2005 |
![]() Żłóbek 2006 |
![]() Żłóbek 2007 |
![]() Żłóbek 2008 |
![]() Żłóbek 2009 |
|
wiek XIV |
|
| Książe mazowiecki Janusz I i jego żona Anna Danuta Kiejstutówna fundują kościół na Nowym Mieście | |
|
wiek XV |
|
| 13 czerwca 1411 | Akt erekcyjny parafii Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny Nowomiejskiej sporządzony przez Biskupa Poznańskiego Wojciecha Jastrzębca |
| 1476 | Darowizna ziemi kościołowi przez dziedzicznego wójta Kacpra Wilka zatwierdzona przez Bolesława IV, księcia mazowieckiego |
| 1490 | Ustanowienie księży misjonarzy przy Ołtarzu Świętej Trójcy |
| 1492 | Przebudowa kościoła |
|
wiek XVI |
|
| 1538 | Fundacja Czyszkowskiego dla szpitala i przytułku przy kościele zatwierdzona przez króla Zygmunta Starego |
| 1546 | Wciągnięcie aktu erekcyjnego Parafii do ksiąg miejskich |
| 1562 | Przekazanie Parafii Nowomiejskiej kapitule świętojeńskiej przez króla Zygmunta Augusta |
| 1581 | Zapis mieszczanina Zocha dla szpitala i przytułku przy kościele zatwierdzony przez króla Stefana Batorego |
![]() |
|
| wiek XVII | |
| 30 kwietnia 1608 | Biskup poznański Andrzej Opaliński przywraca samodzielne probostwo Nowomiejskie |
| 1614 | Uchwalenie przez magistrat Nowego Miasta stałego posterunku pożarniczego na wieży kościoła |
| 1656 | "POTOP", spalenie i zniszczenie kościoła przez szwedów |
| 1661 | Wizytacja Parafii po zniszczeniach wojennych przez biskupa W.Tolibowskiego z Poznania |
| 1690 | Koniec odbudowy zniszczonego kościoła głównie dzięki staraniom i zapisom burmistrza Nowego Miasta St.Wojtowicza i radnego Mikołaja Baryczki |
![]() |
|
|
wiek XVIII |
|
| 1726-1734 | Rozbudowa kościoła, przebudowa Zwiastowania i Świętej Barbary z fundacji Głębockiego oraz położenie dachówki przez proboszcza księdza Zachniewicza |
| 1759-1779 | Odnowienie kościoła i budowa nowej plebanii przez księdza proboszcza Muranowicza |
| 1780 | Wizytacja Biskupa Poznańskiego Okęckiego |
| 1781 | Otynkowanie kościoła i wieży z zewnątrz |
|
wiek XIX |
|
| do 1820 roku | Upadek i ruina kościoła |
| 1821-1829 | Rekonstrukcja kościoła z inicjatywy księdza proboszcza Bożeńskiego (architekci: Borys i Szpilowski) |
| 1836-1841 | Przeróbka kościoła (nowy przedsionek, portal, dach) i wieży (architekt Kropiwnicki) |
| 1851-1856 | Dalszy ciąg przeróbki Kropiwnickiego: nowe filary, sklepienie, posadzka i okna |
| 1872 | Wzniesienie przed kościołem posągu NMP Łaskawej dłuta rzeźbiarza Sikorskiego z fundacji okolicznych fabryk matalurgicznych |
| 1879-1892 | Osuszenie terenu kościelnego i piwnic dzięki zdrenowaniu |
| Nieudana przebudowa przez architekta Zegadlewicza | |
|
wiek XX |
|
| 1903 | Nowy wielki Ołtarz |
| 1906-1915 | Pseudohistoryczna rekonstrukcja kościoła (architekci: Dziekoński, Sztyller, Wojciechowski, Wiśniowski, Kozłowski) |
| 1936 | Rekonstrukcja wieży z przywróceniem wątku gotyckiego |
![]() |
|
| 1939 | "WRZESIEŃ" pierwsze uszkodzenia kościoła przez pociski niemieckie |
| 1944 | "SIERPIEŃ" zburzenie i spalenie kościoła oraz wieży przez artylerię i lotnictwo niemieckie podczas Powstania Warszawskiego |
![]() |
|
| 1947-1952 | Odbudowa wieży, kaplic, dachu, zasklepienie prezbiterium, plebanii |
| 1967 | Odbudowa ogrodzenia kościoła z kamienia polnego z nakrywą żwirową |
| 1968 | Remont apsydy |
| 1995 | Remont obu kaplic (nowe tynki zewnętrzne i wymiana ram okiennych na metalowe) |
| 1999-2004 | Nowe Witraże |
|
Źródła grafik i informacji:
Kościoły Warszawy w Odbudowie. Warszawa: Rada Archidiecezjalna Odbudowy Kościołów Warszawy, 1956, tekst ss. 17-18, zdjęcia ss. 72-74 i 129 Karol Morawski, Wiesław Głębocki, Bedeker Warszawski. Warszawa: Wydawnictwo ISKRY, 1996, ss. 92-93
Artur Oppman (Or-Ot), Legendy warszawskie. Warszawa: Wydawnictwo "KAMA", 1994, ss. 22-33
Małgorzata Baranowska, Warszawa. Miesiące, lata wieki. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1996, (str 276 rycina - Z.Vogel, Widok cmentarza przy kościele Panny Marii, 1785, akwarela, Muzeum Narodowe Warszawa, fot. E.Gawryszewska) Fotografie wykonane przez: Macieja Mieczkowskiego, x Mirosława Nowaka, Pawła Burdalskiego, Jacka Kosmowskiego Plan terenu parafii wykonał Wojciech Wiśniewski Część informacji historycznych zamieściłem na podstawie rozmów z parafianami Kościoła NNMP Małgorzata Omilanowska, Jerzy S.Majewski, Warszawa. Warszawa: Wydawnictwo Wiedza i Życie, 1996, ss. 86-87, 93.
Ostatnia zmiana: 6 kwietnia 2010 r.
Stronę przygotował: Jacek Kosmowski